Môn thể thao phát triển nhanh nhất thế giới hiện có một vấn đề: dường như chẳng ai biết chính xác phải phát âm tên của nó như thế nào. Ít nhất là ở vùng Đông Bắc nước Mỹ. Liệu nên đọc là “PA-del” như “saddle” hay “pa-DEL” như “lapel”? Điều này càng đáng chú ý hơn khi padel đã trở thành “con cưng” mới của thế giới xa xỉ, với Rolex, Prada và Lamborghini đều đang cạnh tranh để thu hút sự chú ý của tầng lớp người chơi và người hâm mộ giàu có ngày càng mở rộng.
Sự nhầm lẫn ấy dường như bắt nguồn từ trải nghiệm cá nhân của Marcos del Pilar – người tự nhận mình là “Bố già của padel tại Mỹ”. Gần một thập kỷ trước, doanh nhân người Tây Ban Nha đặt chân đến Mỹ với hy vọng bán được môn thể thao hiện đang được khoảng 6 triệu người dân quê hương ông yêu thích. Ra đời tại Mexico vào thập niên 1960 và cực kỳ phổ biến tại các quốc gia nói tiếng Tây Ban Nha, padel trong mắt del Pilar là một cơ hội thương mại hấp dẫn dành cho các hiệp hội thể thao dùng vợt và giới đầu tư Mỹ.
Thế nhưng, theo quan điểm của họ, padel thực chất đã có “dấu chân” tại Mỹ – và đó không phải một hình ảnh đầy triển vọng. Môn platform tennis, hay đơn giản gọi là paddle, đã được chơi tại các country club kín tiếng kể từ khi ra đời như một môn thể thao mùa đông vào thập niên 1920. Nó mang màu sắc xa cách, khó mở rộng và thiếu tiềm năng thương mại. Một del Pilar đầy bối rối liên tục bị từ chối.
Bị tổn thương nhưng không bỏ cuộc, ông nghĩ ra một giải pháp đơn giản: thay đổi cách phát âm. “Pa-DEL”, với âm hưởng Tây Ban Nha rõ nét, mô tả một môn thể thao tốc độ cao pha trộn giữa squash và tennis, được chơi trên sân bao quanh bởi kính cường lực và lưới thép – hoàn toàn khác xa hình ảnh áo len cable-knit và những quỹ tín thác kiểu New England. Cách gọi này nghe hấp dẫn hơn nhiều với giới tài chính. Cách phát âm mới nhanh chóng được chấp nhận và dòng vốn cũng bắt đầu đổ vào.
Giờ đây, sự khác biệt trong tên gọi đã trở thành một câu chuyện gây tranh cãi thú vị. (Và rồi còn pickleball – một môn hoàn toàn khác, thường chơi ở sân hoặc trung tâm giải trí với trái bóng nhựa đục lỗ.) Khi lượng người chơi, dòng vốn đầu tư và cơ hội tài trợ bùng nổ, những người tiên phong của padel tại Mỹ hiện muốn chấm dứt hẳn cách “lách phát âm’ thông minh mà del Pilar từng nghĩ ra.
“Đó là padel,” – Wayne Boich khẳng định, sử dụng cách phát âm nguyên bản. Cựu tay vợt tennis chuyên nghiệp này chắc chắn hiểu rõ điều đó. Năm 2023, Boich thành lập Reserve – thương hiệu lifestyle cao cấp tại Miami đồng thời vận hành các private padel club tại Upper East Side và Hudson Yards ở Manhattan.
“Padel mới là cách gọi đúng,” – Michael Dorfman, CEO của Pro Padel League hiện bước sang mùa giải thứ ba, đồng tình. “Tôi liên tục phải chỉnh lại mọi người.”
Có lẽ chẳng bao lâu nữa, sự khác biệt ấy sẽ không còn quan trọng. Padel – vốn luôn chơi theo cặp – đang bùng nổ mạnh mẽ, với mức độ phổ biến và số lượng người tham gia tăng tốc tại Mỹ cũng như trên toàn thế giới.
Một vài con số thực sự đáng kinh ngạc. Theo Liên đoàn Padel Quốc tế (FIP), năm 2018 thế giới có chưa tới 8 triệu người chơi padel. Đến tháng 11 năm ngoái, con số đó đã tăng lên khoảng 35 triệu người. Các CLB và sân đấu cũng phát triển với tốc độ tương tự: khoảng 4.775 CLB mới được mở từ tháng 4/2024 đến tháng 11/2025, tương đương mức tăng 24,1%. Trong khi đó, số sân padel toàn cầu hiện đã vượt mốc 77.000, tăng 23% chỉ trong vòng 18 tháng. Nếu năm năm trước padel mới xuất hiện tại 50 quốc gia thì nay con số đã là 150.
Giải đấu chuyên nghiệp cũng đang tăng trưởng bùng nổ. Năm 2024, có 36 quốc gia đăng cai 182 giải đấu được FIP cấp phép. Sang năm ngoái, con số này tăng lên 290 giải tại 49 quốc gia với hơn 11.000 vận động viên sở hữu thứ hạng chuyên nghiệp FIP. Tương tự tennis, padel giờ đây đã có bốn giải major, hệ thống giải đấu phân cấp, vòng chung kết cuối mùa cùng quỹ thưởng đáng kể. Dorfman ước tính rằng một số tay vợt hàng đầu – như cặp đôi số 1 thế giới Agustín Tapia và Arturo Coello – hiện kiếm được gần 1 triệu USD mỗi năm nếu tính cả hợp đồng tài trợ và phí xuất hiện.
Dòng tiền lớn cũng đang đổ vào môn thể thao này. Năm 2023, Qatar Sports Investments bổ sung Premier Padel Tour – hệ thống giải chuyên nghiệp quốc tế hàng đầu – vào danh mục đầu tư vốn đã sở hữu gã khổng lồ bóng đá Pháp Paris Saint-Germain.
Vậy chính xác điều gì khiến padel trở nên mê hoặc đến vậy? Những người ủng hộ môn thể thao này cho rằng padel cực kỳ dễ tiếp cận và nhanh chóng thành thạo, đồng thời mang tính xã hội rất cao vì luôn chơi theo cặp. Và một khi đã cảm nhận được cú đánh đầy uy lực của trái bóng nhỏ hơi mềm – tương tự bóng tennis nhưng nhỏ hơn – chạm vào cây vợt carbon-fiber, hay pala theo tiếng Tây Ban Nha, sẽ rất khó để quay trở lại với những môn khác.
Glenn Spiro – nhà kim hoàn tư nhân nổi tiếng tại London, người đã từ bỏ tennis để đến với padel vài năm trước – nói về môn thể thao này như thể đó là thiên đường aerobic. “Nó có một sự gợi cảm rất riêng vì đây là môn cực kỳ dễ hiểu và dễ tham gia,” – ông nói. “Đó là một cuộc cách mạng.”
Benji Markoff cũng đồng tình. Nhà đầu tư 37 tuổi này đã đồng sáng lập Padel United Sports Club vào cuối năm 2023, biến một nhà kho rộng hơn 3.300 mét vuông tại Creskill – khu ngoại ô thượng lưu của New Jersey – thành một tổ hợp padel và wellness club. “Tôi yêu nó ngay từ cái nhìn đầu tiên,” – ông nói về môn thể thao này. Kể từ khi khai trương vào tháng 1 năm ngoái, Padel United đã thu hút khoảng 675 thành viên, với số lượng tiếp tục tăng mỗi tháng và kế hoạch mở rộng đã được triển khai khi công suất hiện tại sắp đạt giới hạn.
Trong khi đó, Boich cho biết ông không thể xây CLB đủ nhanh để đáp ứng nhu cầu. Danh sách chờ thành viên tại Hudson Yards hiện đã đóng vì quá tải, và các nhà phát triển bất động sản thậm chí đã đề nghị xây dựng resort nếu ông chịu nhượng quyền thương hiệu Reserve. “Bạn cảm thấy mình là một phần của cộng đồng tuyệt vời, nơi khiến bạn thấy mình khỏe mạnh và đầy năng lượng,” – ông nói về sức hút của padel.
Và cộng đồng ấy rất giàu có. Markoff đang hướng đến tầng lớp nhà giàu với mức phí thành viên gia đình 4.500 USD mỗi năm. Boich cho biết các gói thành viên cao cấp nhất tại một số địa điểm đang lên kế hoạch có thể chạm ngưỡng sáu chữ số, với khách hàng bao gồm doanh nhân, những “power broker” của thành phố, giới venture capitalist và các nhà quản lý family office – trong đó 85% là nam giới – những người muốn networking, chốt các thương vụ triệu đô bên kia tấm lưới cao chưa đầy một mét rồi tiếp tục câu chuyện trong bữa trưa.
Liệu điều đó có khiến padel trở thành “môn golf mới”? Theo Boich, một trận padel chỉ kéo dài khoảng hai tiếng thay vì bốn hoặc năm tiếng như golf. “Cộng đồng thượng lưu vốn là thành viên của các golf club – chúng tôi nhận ra họ thực sự đang tìm kiếm điều này. Họ sẽ không từ bỏ thẻ thành viên sân golf đâu, tôi không nói vậy. Nhưng họ sẽ dành thời gian để đưa padel vào cuộc sống thường nhật, và chúng tôi đã thấy điều đó diễn ra rất nhanh.”
