“Sober Curious” ghép từ “Sober” mang nghĩa tỉnh táo, và “Curious” là tò mò, hiếu kỳ. Thuật ngữ này lần đầu được giới thiệu trong cuốn sách cùng tên của tác giả người Anh Ruby Warrington, xuất bản năm 2018. Sober Curious khuyến khích mọi người nhìn lại vai trò của thức uống có cồn, chủ động giảm hoặc từ bỏ, không vì áp lực tôn giáo hay sức khỏe, mà để tỉnh táo giao lưu và tận hưởng cuộc sống trọn vẹn hơn.
Cốt lõi của lối sống này nằm ở sự tự nguyện và tích cực. Xu hướng này nhanh chóng bùng nổ trên mạng xã hội, hashtag #sobergirlsociety từ nền tảng Instagram thu hút hàng nghìn tín đồ mê trải nghiệm “tỉnh táo”. Cơn sốt của bộ phim Emily in Paris với quý cô Lily Collins cũng khiến người ta liên tưởng đến “Sober Curious”. Ngoài ra, nhiều gương mặt nổi tiếng cũng đóng vai trò quan trọng trong việc lan tỏa mạnh mẽ phong trào. Ngôi sao Anne Hathaway coi việc kiêng rượu như một lựa chọn tự nhiên để hướng tới sự lành mạnh và cân bằng trong lối sống.
Giờ đây, “Sober Curious” không giới hạn ở việc lựa chọn thức uống, mà đã lan rộng sang ẩm thực cao cấp, thu hút nhiều tín đồ ưu tiên những trải nghiệm ăn uống thân thiện, tự do, đặt trọng tâm vào món ăn và không gian. Cũng từ đây, nhiều xu hướng ẩm thực mới ra đời.
Mocktail chuyên biệt
Những thực khách “tỉnh táo” giờ đây có thêm lựa chọn mocktail – loại thức uống hỗn hợp không cồn, với công thức pha chế và hình thức trang trí tương tự như cocktail, nhưng không sử dụng bất kỳ loại rượu nào. Điều này thúc đẩy một thị trường mocktail toàn cầu tăng trưởng mạnh mẽ. Theo IWSR, giai đoạn 2018 đến 2022, tốc độ tăng trưởng trung bình của ngành đồ uống không cồn và ít cồn đạt khoảng 5% mỗi năm và được dự báo sẽ lên tới 7% cho đến năm 2027. Riêng tại Nhật Bản, ước tính thị trường đồ uống không cồn tăng trưởng 15% so với năm 2020.
Cùng lúc, các quán bar và nhà hàng ngày càng chú trọng phục vụ thức uống không cồn. Thực đơn được “tân trang” tập trung vào những công thức pha chế lành mạnh, các dòng vang từ châu Âu lẫn bia chay. Ở Việt Nam, thủ pháp chưng cất hài hòa giữa nguyên liệu bản địa và nghệ thuật lên men truyền thống chính là tâm điểm. Một trong số nhà hàng chọn thức uống không cồn đi kèm tasting menu là CoCo Dining. Nhà hàng một sao Michelin này luôn hấp dẫn thực khách bởi hành trình vị giác trọn vẹn: Món Solara lấy cảm hứng từ vang đỏ Pinot Noir, kết hợp vị umami từ cà chua, hậu ngọt nhẹ của dâu và chút chát từ trà; hay trong thực đơn mới “Lữ Hành”, ly The Botanic nổi bật được chưng cất từ hoa, trái cây và mật ong nhiều màu sắc gợi nhớ những ký ức sống động về thiên nhiên.
The Ipanema, Shirley Temple, Virgin Mojito…, những loại mocktail mới lạ và có độ phức tạp không kém gì những thức uống có cồn, cũng xuất hiện trong thực đơn của nhiều quán bar như 2 Lam Son tại Park Hyatt Saigon, hay quầy bar của Anan Saigon…
Việc khai phá nhiều nguyên liệu và kỹ thuật mới dần đưa đồ uống không cồn lên một tầm cao mới. Sự kết hợp mocktail trở thành một phần thiết yếu của trải nghiệm fine-dining.
Làn sóng Bistronomy
Tinh thần “không gò ép” của Sober Curious không chỉ dừng lại ở đồ uống. Khi lựa chọn tỉnh táo để mở rộng trải nghiệm, các tín đồ sành ăn cũng muốn tìm một phong cách ẩm thực đề cao sự tự nhiên, thoải mái nhưng vẫn tinh tế. Và Bistronomy chính là một điển hình.
Bistronomy là khái niệm ẩm thực kết hợp giữa sự giản dị, ấm cúng của bistro với kỹ thuật chế biến và nghệ thuật ẩm thực bậc thầy (gastronomy). Phong trào này khởi nguồn tại Paris vào cuối thập niên 1990, khi nhiều đầu bếp trẻ rời các nhà hàng Michelin để mở những không gian nhỏ, nơi họ có thể chế biến món ăn theo cách tự do, sáng tạo nhưng vẫn trong khuôn khổ của các chuẩn mực fine-dining.
Điểm cốt lõi của phong cách này nằm ở việc sử dụng nguyên liệu tươi ngon, theo mùa và biến tấu tinh tế. Thay vì gò bó trong những nghi thức cầu kỳ, Bistronomy đề cao hương vị, sự sáng tạo trong món ăn, kết hợp cùng không gian, âm thanh và nhiều yếu tố trải nghiệm khác.
Giống như Sober Curious, Bistronomy ưu tiên sự lựa chọn tự nguyện: không phải tuân theo những trình tự và quy chuẩn nhất định, mà mở ra sự linh hoạt, sáng tạo để ẩm thực trở thành một cuộc đối thoại giữa đầu bếp và thực khách.
Sự “gặp gỡ” giữa Sober Curious và Bistronomy phản ánh một thay đổi lớn trong thói quen tiêu dùng cao cấp. Thay vì tìm kiếm sự choáng ngợp nhất thời, giới sành điệu đã và đang hướng đến sự cân bằng lâu dài: tỉnh táo nhưng vẫn tận hưởng, giản dị nhưng vẫn sang trọng, gần gũi nhưng vẫn tinh tế.
