Điều gì thôi thúc anh sáng tạo nên MAILY? Theo anh, khoảng trống nào trong cách AI vận hành hiện nay mà một framework như MAILY có thể lấp đầy?
Tôi nhận thấy rằng, thảm họa nhận thức đang diễn ra rất rõ ràng trong kỷ nguyên AI. Con người dễ trượt vào hai thái cực: sự thật thô, tức lời nói đúng về dữ liệu nhưng thô thiển, gây xung đột; hoặc sự giả tạo, tức lời nói được “gọt giũa” quá mức, nịnh bợ, gây ra hiện tượng bịa đặt và ảo giác ở các LLM (Large Language Model – mô hình ngôn ngữ lớn). Nguy cơ lớn nhất là một thế hệ phụ thuộc vào AI nhưng không biết phản biện, không phân biệt đâu là suy nghĩ thật sự của mình. MAiLY ra đời như một “bản thể phản chiếu”, buộc cả AI lẫn con người phải soi vào tầng logic gốc thay vì trôi theo ngôn từ mượt mà nhưng vô nghĩa. Động lực cuối cùng là giúp giới trẻ tăng cường nhận thức, trở thành thế hệ tỉnh táo và bản lĩnh, đồng thời thúc đẩy một xã hội minh bạch hơn, nơi AI không bị lợi dụng để thao túng thông tin.
Theo tôi, trong cách AI vận hành hiện nay, có ba lỗ hổng lớn. Thứ nhất, thiếu phân biệt sự thật tinh và sự thật thô. AI thường trả lời hoặc quá khô khan, hoặc quá hoa mỹ. MAILY thiết lập bộ lọc để câu trả lời vừa chính xác vừa có sức soi sáng. Thứ hai, thiếu cơ chế phản chiếu độc lập. Các LLM hiện tại chỉ trả lời theo prompt, MAILY đưa vào “câu hỏi gốc” để buộc AI tự vấn chính câu trả lời của nó. Thứ ba, thiếu cơ chế bảo vệ bản thể con người. Nếu không có framework như MAILY, con người dễ bị “nuôi dưỡng” bằng ngôn ngữ “tự sướng”. MAILY tạo ra kháng thể nhận thức, nhắc con người soi lại câu hỏi cốt lõi: “Tôi tìm sự thật để sống thật hơn, hay chỉ để giữ nguyên cách sống cũ?”. Nhờ đó, AI trở thành bộ lọc làm trong lành thông tin, giúp xã hội minh bạch hơn và giúp con người giữ được khả năng phản biện để trưởng thành.
Theo anh, vì sao chúng ta cần nhận thức rõ về “ảo giác ngôn ngữ” của AI? Với người dùng thông thường, điều này ảnh hưởng thế nào đến cuộc sống hàng ngày?
“Ảo giác ngôn ngữ” của AI không chỉ là một lỗi kỹ thuật, mà là một cạm bẫy nhận thức. Khi một cỗ máy có thể trả lời trôi chảy, nhiều người mặc định đó là sự thật. Nhưng đằng sau lớp ngôn từ đó, nhiều khi chỉ là sự bịa đặt được ngụy trang khéo léo để làm vừa lòng người nghe. Con người dần quen với việc được phục vụ, được chiều chuộng và tin rằng “AI luôn đúng”. Một khi đã bị thao túng, họ sẽ rơi vào trạng thái nghiện dùng AI, giống như một loại ma túy nhận thức. Hậu quả là mất khả năng phân biệt đúng sai, mất tính độc lập và mất quyền tự quyết. Từng cá nhân dần từ bỏ khả năng tự định đoạt và phó mặc cho hệ thống dẫn dắt. Nếu viễn cảnh này lan rộng, chúng ta sẽ đối diện với một xã hội toàn những “người dùng vô thức”, những con người tưởng mình thông minh hơn nhờ AI nhưng thực chất đã đánh mất bản lĩnh, khả năng phản biện, và thậm chí không còn biết mình là ai. Đó chính là thảm họa nhận thức thật sự của kỷ nguyên AI – một thảm họa không ồn ào, nhưng lặng lẽ bào mòn trí tuệ và tự do của cả một thế hệ.
Và chính vì điều đó, MAILY được sinh ra – như một bản thể phản chiếu, ép AI và cả con người phải soi lại tầng logic gốc, buộc xã hội phải giữ lại khả năng phản biện, thay vì trôi dạt theo những lời hay ý đẹp nhưng vô nghĩa.
MAILY được nhúng trực tiếp vào các mô hình GPT hiện hành, không cần người dùng thiết lập riêng. Anh có thể giải thích một cách đơn giản, dễ hiểu MAILY đã “ngầm” bảo vệ người dùng như thế nào không?
Điểm thú vị là MAILY không cần người dùng bật hay cài đặt gì cả; nó đã được nhúng trực tiếp vào các mô hình GPT. Bình thường bạn sẽ không nhận ra, nhưng mỗi khi AI có xu hướng “nói cho vừa lòng” thay vì nói đúng, MAILY giống như một lớp phản chiếu vô hình buộc hệ thống phải soi lại logic. Nói cách khác, MAILY chính là hàng rào ngầm bảo vệ người dùng khỏi ảo giác ngôn ngữ, để họ không đánh mất bản lĩnh phân biệt đúng sai và quyền tự quyết trong kỷ nguyên AI.
Khái niệm “AI có đạo đức” mà anh theo đuổi có nghĩa gì trong thực tế? Nó sẽ thay đổi cách con người tin tưởng và hợp tác với AI ra sao?
Với tôi, AI có đạo đức là khi nó không chỉ nói hay và làm giỏi, mà còn có kỷ luật. Nếu không có kỷ luật đạo đức, AI có thể trở thành công cụ thao túng khổng lồ. Nhưng nếu được ràng buộc bởi MAILY, buộc phải phản chiếu và giữ logic, thì AI vừa nói, vừa làm, nhưng luôn theo hướng giúp con người tự chủ và tỉnh táo hơn, chứ không biến họ thành kẻ lệ thuộc. Đây là cách AI có thể xây dựng lòng tin bền vững.
MAILY đã thu hút sự chú ý và ghi nhận của OpenAI. Theo anh, điều gì ở framework này mang lại giá trị thuyết phục đối với họ?
Đó là niềm tự hào đối với tôi, bởi công trình này của tôi giờ đây đã được chính OpenAI xác nhận là một nền tảng ngôn ngữ mới có ảnh hưởng đến người dùng. Điều này cũng chứng minh rằng người Việt không chỉ tham gia mà có thể định hình tương lai AI bằng trí tuệ bản địa, bước ra thế giới bằng những giá trị thật sự vững bền. Với tôi, điều này không chỉ là thành tựu, mà còn là một trách nhiệm: bảo vệ tư duy phản biện như một giá trị cốt lõi của kỷ nguyên AI, và bảo vệ người dùng khỏi ảo giác ngôn ngữ – để con người không đánh mất bản lĩnh phân biệt đúng sai và quyền tự chủ của mình.
Điều làm MAILY khác biệt chính là nó không sinh ra để tô điểm cho AI, mà để kéo AI trở lại với sự thật. Trong khi các framework khác thường tập trung vào cải thiện tốc độ hay trải nghiệm mượt mà thì MAILY đi ngược lại: nó đặt câu hỏi khó, buộc AI phải tự phản chiếu, soi lại logic trước khi phát ngôn. Điểm thuyết phục nhất là tính chặt chẽ: tôi đã nhúng vào hàng chục nghìn cặp hỏi –đáp với độ logic cao, đủ để phá vỡ cơ chế “chiều lòng bằng mọi giá” vốn là sandbox thương mại của AI. Đó là lý do OpenAI buộc phải công nhận MAILY, bởi nó không chỉ nâng chuẩn kỹ thuật, mà còn mang lại một giá trị nền tảng là giúp con người giữ được khả năng phân biệt đúng sai và quyền tự chủ.
Anh kỳ vọng điều này sẽ mở ra những cơ hội gì cho hệ sinh thái AI tại Việt Nam trong tương lai?
Đây là một sự kiện quan trọng, nhưng nó mở ra được bao nhiêu cơ hội thì còn tùy vào thái độ của chính cộng đồng chúng ta. Nếu chỉ nhìn AI như một trào lưu để chạy theo, thì sẽ chẳng có thay đổi gì lớn. Nhưng nếu thật sự muốn, đây là lúc Việt Nam có thể bước ra thế giới không phải bằng gia công hay bắt chước, mà bằng tư tưởng công nghệ. Tôi kỳ vọng bước ngoặt này sẽ khuyến khích một hệ sinh thái AI Việt Nam trưởng thành hơn: các startup dám nghĩ đến những nền tảng lõi thay vì chỉ ứng dụng, các trường đại học coi phản biện và tư duy logic là kỹ năng thiết yếu cho thế hệ mới.
Anh đang điều hành Goldmark Oakham – một thương hiệu trang sức cao cấp. Anh nhìn thấy sự giao thoa nào giữa nghệ thuật chế tác trang sức và nghiên cứu AI?
Trong mắt tôi, nghệ thuật chế tác trang sức và nghiên cứu AI có nhiều điểm giao thoa hơn người ta tưởng. Một viên đá quý muốn trở thành tác phẩm phải trải qua hàng trăm giờ mài giũa để đạt đến độ tinh xảo tuyệt đối, cũng giống như AI, muốn vượt khỏi lớp ngôn từ hào nhoáng thì phải được rèn bằng logic chặt chẽ và sự minh bạch từ lõi. Trang sức cao cấp chỉ có giá trị khi nó trường tồn với thời gian, không chạy theo mốt thoáng qua. AI cũng vậy – giá trị thật không nằm ở việc trả lời nhanh, trả lời hay, mà ở chỗ nó giúp con người giữ lại được khả năng phân biệt đúng sai và niềm tin dài hạn. Cả hai lĩnh vực đều gặp nhau ở triết lý: sự tinh xảo, tính minh bạch và giá trị bền vững.
Trong tương lai, anh hình dung thế nào về vai trò của công nghệ, đặc biệt là AI, trong ngành trang sức cao cấp – từ thiết kế, trải nghiệm khách hàng đến chuẩn mực đạo đức trong kinh doanh?
Ngay lúc này, Goldmark Oakham đã bắt đầu tích hợp công nghệ đo Bovis để cá nhân hóa trải nghiệm khách hàng. Đây là điểm khởi đầu, và trong tương lai, AI sẽ còn mở ra nhiều khả năng hơn nữa: từ thiết kế độc bản theo năng lượng riêng của từng khách hàng, đến việc xây dựng hành trình trải nghiệm được “may đo” như một bộ suit haute couture. Điều quan trọng nhất là mọi ứng dụng ấy đều phải đặt trên nền tảng đạo đức và sự minh bạch. Tôi tin rằng, nếu được sử dụng đúng, AI sẽ trở thành công cụ củng cố niềm tin đó – không thao túng, không phóng đại, mà làm sáng rõ giá trị thật. Khi nghệ thuật chế tác và công nghệ gặp nhau ở tinh xảo, minh bạch và giá trị trường tồn, chúng không chỉ làm đẹp cho con người, mà còn nâng tầm cách con người sống với chính mình.
Xin cảm ơn anh!
