Trong vài năm trở lại đây, robot hình người đã khiến công chúng kinh ngạc với những màn parkour (môn thể thao đòi hỏi di chuyển nhanh bằng các kỹ thuật nhảy, chảy), yoga hay nhào lộn. Thế nhưng, số ít trong đó thực sự làm được những việc… hữu ích. Một startup đến từ Trung Quốc đang nỗ lực thay đổi thực tế này.
Tại một sự kiện ở Bắc Kinh vào thứ Ba vừa qua, X Square Robot đã giới thiệu mẫu robot mới với kỳ vọng đủ thông minh để hỗ trợ việc nhà hằng ngày. Không phô diễn những kỹ năng “biểu diễn”, Wall-B trong buổi demo chỉ chậm rãi nhặt rác trên sàn và cắm hoa thành bó.
Trên thực tế, các thao tác này phức tạp hơn nhiều so với chạy hay nhảy, bởi chúng đòi hỏi robot phải hiểu môi trường xung quanh ở mức tinh vi hơn. “Phần cứng về cơ bản đã sẵn sàng,” nhà sáng lập kiêm CEO Qian Wang chia sẻ. “Nhưng ‘bộ não’ thì vẫn chưa theo kịp.”
Những cỗ máy này vẫn gặp khó với các công việc như gấp quần áo hay xếp bát đĩa vào máy rửa, bởi tính chất tỉ mỉ và biến thiên của chúng. Wang lý giải: “Tại sao robot chạy marathon không gặp vấn đề này? Vì chúng chủ yếu chỉ đối mặt với một trường trọng lực ổn định. Nhưng khi thao tác bằng tay, chỉ cần lệch 0,1 mm là cả nhiệm vụ có thể thất bại.”
Một không gian gia đình – vốn luôn khó lường và hỗn độn – đòi hỏi trí tuệ nhân tạo tiên tiến hơn, hay nói cách khác là một “bộ não” lớn hơn, có khả năng xử lý các yếu tố như trọng lực hay ánh sáng tương tự con người. Trong khi đó, các hành động lặp lại như chạy bộ chỉ cần huấn luyện trên bộ dữ liệu tương đối đơn giản. Để xây dựng “bộ não” cho Wall-B, robot này đã được huấn luyện từ dữ liệu thu thập tại hơn 100 hộ gia đình. Theo công ty, việc tiếp xúc với những điều kiện “nhiễu loạn” là chìa khóa để cải thiện hiệu suất.
X Square Robot không phải là cái tên duy nhất theo đuổi tham vọng đưa robot vào đời sống gia đình. Tại triển lãm Consumer Electronics Show hồi tháng 1, hàng loạt robot hình người đã xuất hiện: DYNA Robotics giới thiệu mẫu có thể gấp quần áo, trong khi LG trình diễn robot có khả năng cho đồ vào máy giặt dù vẫn còn khá chậm.
Bản thân Wall-B cũng chưa tránh khỏi những hạn chế, với phản hồi còn chậm chạp và vụng về. Tuy vậy, Wang cho rằng chỉ khi được đưa vào môi trường gia đình thực tế, robot mới có thể tiến bộ. “Đôi khi nó đặt dép trong bếp, hoặc dừng giữa chừng khi lau bàn để ‘suy nghĩ’,” ông nói. Trong trường hợp gặp trục trặc hoặc không hoàn thành nhiệm vụ, công ty có thể can thiệp từ xa.
Rõ ràng, để trở thành trợ thủ gia đình nhanh nhạy và đáng tin cậy, những robot này vẫn còn nhiều rào cản cần vượt qua. Chi phí và yếu tố an toàn cũng sẽ quyết định mức phổ biến của chúng. Dẫu vậy, Wang tin rằng tiềm năng là rất lớn. Khi robot đảm nhận các công việc thường nhật, con người sẽ có thêm thời gian cho những hoạt động tạo ra giá trị cao hơn. “Lao động gia đình chiếm khoảng 20% GDP, về lý thuyết đây là một thị trường tương đương 20% GDP,” ông nhận định. Nhưng trước tiên, chúng cần thành thạo việc gấp quần áo.
